Istotne elementy w tłumaczeniu form adresatywnych z języka angielskiego na język polski

Codziennie wchodzimy w interakcje z innymi ludźmi, do których zwracamy się w różny sposób: mamo, Paweł, pani Zofio lub szefie. Wpływ na wybór formy adresatywnej ma wiele czynników, które zostaną wymienione w artykule, a o których powinien również pamiętać tłumacz przekładając z języka angielskiego na polski.

Jakie formy adresatywne stosujemy?            

Gdy zwracamy się bezpośrednio do rozmówcy, możemy użyć wyrażeń pronominalnych, czyli ty/wy lub Pan/Pani/Panowie/Panie/Państwo, a w języku angielskim używa się głównie zaimka you, co sprawia niemałe kłopoty w przekładzie. Możemy również zastosować wyrażenia nominalne, czyli rzeczownikowe, takie jak imię, nazwisko, tytuł, przezwisko, a także terminy określające powinowactwo i pokrewieństwo.

O czym świadczy wybór wyrażenia?

Decydując się na dane wyrażenie, bardzo często określamy jaki rodzaj relacji łączy nas z danym rozmówcą, np. ty świadczy o relacji bardziej intymnej lub cechującej się mniejszym dystansem pomiędzy rozmówcami. Do tej samej osoby w zależności od sytuacji można zwrócić się w różne sposoby, czyli Zofia Nowak może być mamą, Zosieńką, szefową, ciocią Zosią, Panią Zofią, czy też Panią Doktor.

O czym należy pamiętać w przekładzie zwrotów adresatywnych?

Podejmując się przekładu form adresatywnych, przede wszystkim należy najpierw podjąć próbę określenia relacji pomiędzy rozmówcami, tj. przeanalizować, czy relacja jest symetryczna, tzn. rozmówcy zajmują podobne miejsce w hierarchii, są w podobnym wieku i zwracają się do siebie na zasadzie wzajemności, lub asymetryczna, gdy powyższe elementy odbiegają od siebie, a rozmówcy stosują różne formy, np. nauczyciel do ucznia zwróci się po imieniu, a uczeń używając zwrotu proszę pani.

Kolejnym czynnikiem wpływającym na dobór formy adresatywnej jest kontekst i charakterystyka osób mówiących – wiek, status, pozycja społeczna i wykształcenie. Tu tłumacz musi wykazać się kompetencjami w sferze kulturowej, czyli orientować się, w jakich sytuacjach wykorzystuje się poszczególne zwroty, np. w sytuacji oficjalnej raczej zastosuje się oficjalne pan/pani niż nieformalne ty.

Charakterystyczne jest użycie nazwisk w obu językach. W języku angielskim częstym zabiegiem jest łączenie Mr/Mrs/Ms + nazwisko, jednakże w języku polskim formuła pan/pani + nazwisko jest najczęściej stosowane w środowisku nieinteligenckim, raczej robotniczym lub wiejskim, natomiast pan/pani + imię w wołaczu charakteryzuje środowiska inteligenckie, jak wyjaśnia prof. Miodek. Stąd, w tłumaczeniu po raz kolejny warto uważnie przyjrzeć się kontekstowi i cechom rozmówców, aby wybrać formę stosowną, która będzie odpowiadać obowiązującej w danym kraju etykiecie.

Braki we wiedzy o normach obowiązujących w danym kraju lub kurczowe trzymanie się oryginału, skutkuje błędami również w tłumaczeniu zwrotów w listach. Przykładowo zwrot Dear Mr Smith należałoby przetłumaczyć jako Szanowny Panie, jednak podążając za oryginałem przetłumaczylibyśmy Drogi Panie Smith, co jednak kłóci się z polską etykietą.

Podsumowując, tłumacząc formy adresatywne z języka angielskiego na polski, nie należy dać się zwieść łatwym odpowiednikom i trzymać się kurczowo oryginału. Ważne jest, aby określić rodzaj relacji pomiędzy rozmówcami, kontekst rozmowy, a także stosować się do norm kulturowych danego kraju.

Jeżeli interesuje Cię tematyka istotnych elementów w tłumaczeniu form adresatywnych z języka angielskiego na język polski oraz norm obowiązujących w danym kraju zapraszamy do zapoznania się z pozostałymi naszymi artykułami na blogu, poświęconymi tej tematyce.

Jeśli natomiast potrzebujesz skorzystać z pomocy tłumacza przysięgłego języka angielskiego na podkarpaciu lub szukasz tłumacza języka angielskiego w Rzeszowie w celu przetłumaczenia swoich dokumentów i nie wiesz, który z tłumaczy będzie odpowiedni – skontaktuj się z nami.

Odpowiemy na każde Twoje pytanie, podamy także wycenę tłumaczenia przed przystąpieniem do realizacji oraz termin samej realizacji.

Zapraszamy serdecznie do naszego Biura Tłumaczeń Języka Angielskiego w Rzeszowie przy ul. Grunwaldzkiej 26/4a – Zespół Tłumaczy K. LITWIN, J. CZERNIA S.C. Aby ustalić cenę i termin wykonania tłumaczenia przysięgłego z języka angielskiego Twoich dokumentów skontaktuj się z nami za pośrednictwem zakładki KONTAKT lub odwiedź nas osobiście w naszym Biurze Tłumaczeń Języka Angielskiego w Rzeszowie codziennie od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 – 17.00. Zapraszamy serdecznie!

 

Artykuł został opracowany na podstawie „Polskie formy adresatywne w przekładzie z języka angielskiego na polski” A. Szarkowskiej oraz „Jeszcze o sposobach zwracania się do drugich” J. Miodka.

Podziel się ze znajomymi na Facebooku

TŁUMACZENIA:
- polski
- angielski

Tłumaczenia polsko-angielskie i angielsko-polskie, przysięgłe i zwykłe. Krótkie terminy, korzystne ceny, wszystkie specjalności.

qr-ukrainnika

Zespół Tłumaczy K. Litwin, J. Czernia S.C.
background